Web Hosting by Netfirms | Free Domain Names by Netfirms

การพัฒนาพันธุ์ไม้ผลที่เหมาะสมในระบบเกษตรกรรมยั่งยืน

หลักการและเหตุผล

        การเกษตรกรรมเป็นวัฒนธรรมท้องถิ่นที่บ่งชี้เรื่องราวการดำเนินชีวิตในท้องถิ่นนั้นๆ มานาน นับหลายชั่วอายุคน เปรียบเสมือนรากแก้วแห่งภูมิปัญญาที่สะท้อนถึงทิศทางการพึ่งตนเองตั้งแต่ครั้งอดีต  ความหลากหลายของวัฒนธรรมแต่ละท้องถิ่น  ความหลากหลายของทรัพยากรธรรมชาติได้เป็นองค์ประกอบอีกด้านหนึ่งที่ได้สร้างชื่อเสียงจนกลายเป็นเอกลักษณ์ประจำถิ่น ดังที่ปรากฏในหลายๆ ท้องถิ่นให้ได้กล่าวถึงมาจนปัจจุบันนี้    ประเทศไทยที่ตั้งอยู่ในชัยภูมิที่เหมาะสม   จากลักษณะทางกายวิภาค, สภาพภูมิอากาศ, สภาพภูมิประเทศ     ที่พร้อมเกื้อกูลสนับสนุนต่อการเกษตรกรรมที่เป็นรากฐานอันเข้มแข็งของประเทศ  วิถีชีวิตที่เคยเป็นทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภค ที่เคยเป็นทั้ง "ผู้ให้" และ "ผู้รับ" จากธรรมชาติ การพัฒนาในช่วงระยะเวลาชั่วอายุคนที่ผ่านมากลับเป็นไปในทิศทางที่ตรงกันข้ามทุกๆฝ่ายถูกทำให้เป็นเพียงผู้บริโภคมากขึ้นโดยพึ่งพิงปัจจัยต่างๆภายนอก  ความคิดถูกชักนำให้มุ่งเอาผลประโยชน์จากธรรมชาติมากที่สุดโดยขาดความสมดุลของการพัฒนาอย่างยั่งยืนในทุกๆ ด้านภูมิปัญญาแห่งการพึ่งตนเองถูกทำให้อ่อนแอและถูกชี้นำโดยกระแสของสังคม  ธรรมชาติเป็นผู้จัดสรรและได้พัฒนาสายพันธุกรรมของพืชพรรณธัญญาหารทั้งเรื่องข้าวปลา อาหาร ฯลฯ อย่างมากมายมาตั้งแต่ครั้งบรรพกาล  และมีความต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน  การดำรงพันธุ์ที่สืบทอดกันมานั้น  ส่วนใหญ่เกิดจากวิธีการทางธรรมชาติทั้งนั้น  โดยมนุษย์เป็นเพียงผู้ค้นพบความสำเร็จจากการพัฒนาการนั้นแล้วจึงนำมาขยายผลและเผยแพร่อีกทอดหนึ่ง 

        การพัฒนาการเกษตรกรรมให้เจริญงอกงามนั้นไม่ได้เกิดจากเทคนิคเฉพาะด้านเพียงอย่างเดียว  แต่ได้ถูกผนึกควบคู่ไปกับคติความเชื่อซึ่งเป็นภูมิปัญญา ของคนไทยเมื่อครั้งอดีตเป็นวิถีของคนตะวันออกที่สืบทอดในด้านการเกษตรกรรมดังจะเห็นได้จากการถือเวลากันอันเป็นฤกษ์ยามอันเป็นมงคลในการเพาะปลูก,ดูเกณฑ์ธัญญาหาร,การดูวันฟูวันจมในแต่ละเดือนของการเพาะปลูก,การปลูกพืชพรรณธัญญาหารวันอะไรที่จะเอาราก,ลำ,ใบ,ดอก,ลูก,ใบก้าน  หรือความเชื่อถือในการปลูกไม้มงคลประจำทิศเพื่อเกื้อหนุนแก่ผู้พักอาศัยในเรือนชานให้อยู่เย็นเป็นสุข   ซึ่งความเชื่อดังกล่าวได้สั่งสมกันมาแต่ครั้งบรรพกาล  แต่กำลังจะถูกลืมเลือนจากการที่เรารับเอาระบบการผลิตการเกษตรที่ผิดแบบแผนและไม่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของคนไทยเข้ามา   ภายในกรอบของการพัฒนาท้องถิ่นพื้นฐานระบบการเกษตรซึ่งมีการเน้นความสำคัญอยู่ที่การพึ่งตนเองพัฒนาศักยภาพของชุมชนให้เกิดความเข้มแข็งและสอดคล้องกับวิถีแห่งภูมิปัญญาท้องถิ่นของไทย  สร้างความสมดุลระหว่าง "การให้" และ "การรับ" จากธรรมชาติเพื่อเป็นแนวทางของการพัฒนาที่ยั่งยืนทางธรรมชาติ

วัตถุประสงค์โครงการ

1. เพื่อศึกษา ระบบการผลิตแบบองค์รวมและข้อมูลวิทยาการทดแทนสารเคมีในการสนับสนุนการพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืน

2. เพื่อสร้างความหลากหลายทางชีวภาพในแปลงเกษตรของสมาชิกในโครงการ

3. เพื่อสร้างกระบวนการการพัฒนาอย่างมีส่วนร่วมกับเกษตรกรในโครงการ

เป้าหมายโครงการ    

1. เกษตรกรในโครงการเป็นเจ้าขององค์ความรู้ทางการพัฒนาและสามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริงในท้องถิ่นตนเองต่อระบบเกษตรกรรมยั่งยืน

2. เกษตรกรในโครงการตระหนักเห็นถึงความสำคัญของการอนุรักษ์,ดำรง,และการพัฒนาสายพันธุ์พืชในท้องถิ่นของตนเองและสร้างความหลากหลายทางชีวภาพต่อระบบการเกษตรกรรมยั่งยืน

3. เกษตรกรในโครงการได้มีการแลกเปลี่ยนความรู้ร่วมกันในกระบวนการพัฒนาอย่างมีส่วนร่วม

พื้นที่ดำเนินการ

1. พื้นที่ศูนย์เกษตรท่าเสด็จ  สังกัดมูลนิธิข้าวขวัญ

2. พื้นที่กลุ่มเกษตรกรเป้าหมาย

• กลุ่มเสนา  อำเภอเสนา  จังหวัดอยุธยา

• กลุ่มเกษตรกรอำเภอเลาขวัญ  จังหวัดกาญจนบุรี

• กลุ่มเกษตรกรอำเภอเดิมบางนางบวช  จังหวัดสุพรรณบุรี

ระยะเวลาดำเนินงาน

        1  ตุลาคม  2544  ถึง  30  กันยายน  2545  (1 ปี)

ผู้รับผิดชอบโครงการ

       มูลนิธิข้าวขวัญ  (KHAO KWAN FOUNDATION)

แผนการดำเนินงาน 

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1. เกษตรกรในโครงการสามารถพัฒนาองค์ความรู้และนำไปปรับประยุกต์ใช้ได้จริงในท้องถิ่นของตนเอง

2. เกษตรกรในโครงการมีการฟื้นฟูภูมิปัญญาท้องถิ่นและทรัพยากรทางธรรมชาติในพื้นที่การเกษตร

3. เกิดเครือข่ายการพัฒนาองค์ความรู้ทางการพึ่งตนเองในหลายระดับ

การติดตามประเมินผลโครงการ

1. ประเมินผลมูลนิธิข้าวขวัญต่อการพัฒนาสายพันธุกรรมไม้ผลแก่เกษตรกร

2. ประเมินผลการมีส่วนร่วมของเกษตรกรก่อนดำเนินโครงการ  หลังสิ้นสุดโครงการ 

ผู้ติดตามประเมินผล

          คณะอนุกรรมการโครงการนำร่องเพื่อพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืนของเกษตรกรรายย่อยภูมินิเวศน์สุพรรณภูมิ